मघाशी माझ्या पोस्टमध्ये मी पेशंट्स आणि नातेवाईक यांचे काही अनुभव शेअर केले; तसा हेतू नसतानाही पोस्ट थोडी नकारात्मक झाली, my bad... जीवन आणि मृत्यूशी थेट संबंध असणारे फिल्ड असल्यामुळे वातावरण तणावाचे असते आणि त्यामुळं कधीकधी लोक नेहमीपेक्षा वेगळ्या पद्धतीने रिऍक्ट होतात. पण जाणीवपूर्वक, मुद्दाम त्रास देणाऱ्यांची संख्या तशी कमी असते. अनेक चांगले अनुभवही गाठीशी आहेत. बरेचजण व्यवस्थित सहकार्य करतात, सूचना पाळतात, आणि विश्वास ठेवतात. काही नातेवाईक इतर पेशंट्सनाही मदत करतात. पूर्ण बिल भरू न शकणारे काहीजण नंतर आठवणीने उरलेले बिल भरायला येतात. व्यावसायिक नात्याच्या पल्याड जाऊन कृतज्ञता मानणारी, प्रेमादराने वागवणारी खूप लोकं आहेत.
एका कमेंटमध्ये धीरोदात्तपणे मृत्यूला सामोरं जाणाऱ्या लोकांचा विषय निघाला आणि मग विचार केल्यावर लक्षात आले की आपल्या स्वतःच्या आयुष्यातही जर मोठं आजारपण आलं, मृत्यूची चाहूल लागली, तर काय करावं याचा वस्तुपाठ देणारीही काही उदाहरणं आहेत.
आम्ही प्रॅक्टीसमध्ये तसे नवीन होतो तेव्हा एक साठीचे गृहस्थ आपल्या बायकोला ऍडमिट करायला घेऊन आले. ती सिरीयस होती; तपासल्यावर आम्ही गंभीर्याची कल्पना दिली आणि त्यांची इच्छा असल्यास दुसरीकडे शिफ्ट करू शकता असंही सांगितलं. त्यावर ते म्हणाले, तुम्ही मनापासून प्रयत्न करताय हे दिसतंय; यश परमेश्वराच्या हातात आहे, द्यायचं तर तो तुमच्या हातूनही देईल. त्यांनी विश्वास दाखवला आणि मग आमचाही आत्मविश्वास वाढला. पेशन्ट ठणठणीत होऊन घरी गेली.
दुसरी एक पन्नाशीची स्त्री दाखवायला आली तेव्हा कर्करोगाच्या शेवटच्या स्टेजला होती. आम्हाला म्हणाली थोडं सलाईन वगैरे लावा आणि एक दिवसापुरता थकवा येणार नाही अशी सोय करा, एक कार्यक्रम ठेवलाय घरी. मी तर चिडले आणि म्हणाले इतक्या आजारी असताना कार्यक्रम कसले करताय? त्यावर त्यांनी सांगितलं की त्यांनी लग्नाचा वाढदिवस साजरा करायचं ठरवलं आहे आणि जे लोक आयुष्याचा वेगवेगळ्या टप्प्यावर त्यांना भेटले, ज्या लोकांमुळे जगणं आनंददायी झालं, त्या सगळ्यांना शेवटचं भेटायचं आहे आणि तेही आनंदाने, दुःखाचे सावट पडण्यापूर्वी...
अजून एक परिचित असेच टर्मिनली आजारी पडले तेव्हा त्यांनी सगळ्या व्यावहारिक बाबी क्लियर केल्या. बायको आणि मुलांना सगळ्या आर्थिक बाबींची माहिती दिली, नॉमिनेशन वगैरे ठीक आहेत हे बघितलं.
एका जोडप्याला त्यांची मुलगी गमवावी लागली; बोन मॅरो ट्रान्सप्लांटसाठी प्रयत्न करूनही त्यांना डोनर मिळाला नव्हता. त्यांनी नंतर स्वतःचे ऑर्गन डोनेशन, बॉडी डोनेशनचे फॉर्म्स भरले. एका आरोग्य निगडित स्वयंसेवी संस्थेत जमेल तितका वेळ काम करायलाही सुरुवात केली.
आजारपण, मृत्यू या गोष्टी माणसाला obviously भयंकर वाटतात आणि साहजिकच माणसं अतिभावनिक होतात, कधीकधी विचित्रही वागतात. पण तरीही They're only as good as the world allows them to be, हे म्हणणं खोटं ठरवणारी माणसं अधूनमधून भेटत राहतात आणि आयुष्यावरचा विश्वास दृढ होतो; आणि आपण जे काम करतो ते worthy वाटतं !
